Vlaams Ondernemerschapsbevorderend Netwerk

Het gevaar van succes is dat het zo aanzienlijk wordt dat het muteert in een handicap. Dat is wat in Vlaanderen gebeurd is zonder dat we het goed beseffen. We zijn trots op onze troeven, zoals het feit dat we in het hart van Europa liggen en dat Vlamingen hoog opgeleid zijn. Er komt hier immers geen buitenlandse investeerder over de vloer zonder dat hij onze ongeëvenaarde centrale ligging krijgt ingepeperd. Brussel, hoofdstad van Vlaanderen, België en Europa, weet u wel. En als we de kans krijgen vertellen we daar in één adem bij dat Vlaanderen ook een van de meest hoogopgeleide regio’s in Europa is. Troefkaarten die onze economie dus een stevige impuls zouden moeten geven. Of toch niet.
Unizo maakte begin deze maand dan wel bekend dat voor het eerst sinds lang meer landgenoten met een onderneming begonnen zijn dan vorig jaar. Maar zo’n stijging is ook relatief. Als je, zoals wij, op de voorlaatste plaats staat in een lijstje dat 49 landen rangschikt op vlak van ondernemerschap, dan vertaalt een kleine groei in het aantal ondernemers zich al snel in een belangrijke procentuele stijging. De realiteit blijft dat in 2008 nauwelijks 3 Belgen op de 100 betrokken waren bij het opzetten van een onderneming.

En laat nu net onze troeven ons – gedeeltelijk – de das om doen. Natuurlijk zijn er culturele redenen waarom we liever risico’s mijden. Maar onze open economie speelt minstens een even belangrijke rol. België is, door zijn ligging, de meest open economie. Daarom hebben zich hier een enorm aantal multinationals gevestigd. Met twee negatieve neveneffecten.

• Ten eerste moeten onze Vlaamse ondernemers relatief gezien betere ondernemers zijn dan hun buitenlandse collega’s. Ze moeten immers kunnen opboksen tegen de concurrentie van grote internationale bedrijven in hun eigen achtertuin.
• Ten tweede wordt het voor ons, risicoschuwe Vlamingen, nog moeilijker om bewust te kiezen een eigen zaak uit de grond te stampen. Zeg nu zelf. Als je bij het afstuderen een aantrekkelijk en betrekkelijk veilig jobaanbod bij een groot multinationaal bedrijf met internationale carrièrekansen krijgt voorgeschoteld, wordt het extra moeilijk om toch te kiezen voor het onzekere bestaan van ondernemer. En dus kiezen meer Vlamingen voor een job dan voor een eigen bedrijf.

Bovendien heeft Flanders DC vastgesteld dat een hoge opleidingsgraad een negatieve invloed heeft op ondernemerschap. En dat die correlatie net in Vlaanderen meer speelt dan in andere regio’s. Spijtig genoeg voor ons blijkt ook dat hogeropgeleide ondernemers betere ondernemers zijn. Ander onderzoek van Flanders DC heeft voor het eerst aangetoond dat het aantal ondernemers een graadmeter voor de conjunctuur is. Minder ondernemers betekent meer risico op een crisis twee jaar later. Een groei in het aantal starters vertaalt zich in een positieve invloed op de conjunctuur. Dat fenomeen hebben we een aantal decennia geleden in kaart kunnen brengen en dat over de hele wereld. En dat maakt onze lage graad van ondernemerschap extra jammer voor ons allemaal.

Uiteraard bestaat de oplossing er niet in minder Vlamingen te laten doorstuderen of onze ligging minder uit te spelen en zo minder multinationals te overtuigen. Wel om in te zetten op onze jeugd. En het goede nieuws is dat een derde van de jongeren een eigen onderneming wél ziet zitten.

Naar de studies van Flanders DC

Lorin Parys is voorzitter van Flanders DC. Hij schrijft deze column in eigen naam voor De Standaard.